W 1945 r. konsoliduje się 9-osobowa grupa artystów malarzy tworząca Koło Plastyków – zalążek przyszłego ZPAP. W tym samym roku nastąpiło otwarcie pierwszej wystawy. Powstaje Szkoła Malarstwa, Rzeźby i Grafiki, której wykładowcami byli również artyści plastycy związani ze Związkiem. Siedzibą szkoły stał się Zamek Sułkowskich.
W 1946 r. uchwałą II Ogólnopolskiego Zjazdu Delegatów zostaje zatwierdzone powstanie Oddziału Związku Plastyków w Bielsku. Pierwszą siedzibą Związku Plastyków w Bielsku i miejscem wystaw sztuki staje się Zamek Sułkowskich gdzie Związek otrzymuje 5 sal wystawowych. Pierwszy Zarząd tworzyli prezes J. Chwierut, sekretarz St. Oczko, skarbnik Z. Zwolski.
?Wyrazem uznania ze strony władz związkowych dla szybko rozwijającego się bielskiego środowiska plastycznego było zlecenie Związkowi w Bielsku prac organizacyjnych przy Pierwszej Ogólnopolskiej Wystawie Sztuki.? Wystawa została otwarta 14 kwietnia 1946r. w salach wystawowych Zamku Sułkowskiego gdzie pokazano 236 prac, 102 artystów reprezentujących miasta Bytom, Cieszyn, Gliwice, Katowice, Koźle, Nysę, Opole, Sosnowiec i Zabrze.
W listopadzie 1947r. powstaje Teatr Lalkowy Banialuka z inicjatywy plastyków Z. Zwolskiego, J. Zitzmanna, działających w Związku Plastyków. W tym czasie Z. Lachur przenosi się do Bielska tworząc zalążek studia filmowego gdzie współpracownikami byli wybitni plastycy związkowi.
Na przełomie roku 1949/1950 decyzją Zarządu Głównego ZPAP znosi Oddział ustanawiając Delegatury Okręgu. W 1954r. zostaje przywrócony system organizacyjny Oddziałów. Okres ten przynosi utratę sal wystawowych w Zamku Sułkowskich. Zarząd Oddziału w kadencji 1957-1959, w związku z dotkliwie dającymi się odczuć trudnościami lokalowymi powstaje koncepcja budowy oddzielnego pawilonu wystawowego, zostają przeprowadzone pierwsze pomyślne starania w tej sprawie. Zarząd Oddziału wówczas tworzyli St. Szpineter (prezes), K. Kopczyński (z-ca), Z. Zwolski (sekretarz).
Realizacja planu projektu budynku pawilonu nastąpiła w czasie kadencji prezesa J. Leskiego. W 1960r. pawilon został oddany dla celów wystawienniczych i na siedzibę Oddziału ZPAP, był to pierwszy pawilon wystawowy wybudowany za państwowe pieniądze w Polsce powiatowej. Działalność pawilonu zainaugurowano Wystawą Okręgową Malarstwa i Grafiki, na której zaprezentowano 109 prac, 53 autorów z województwa katowickiego.
W 1961r. powstaje grupa ?Beskid?, która w okresie początkowych 10 lat istnienia zorganizowała 22 wystawy eksponowane w całym kraju.
W maju 1962r. odbywa się w Bielsku-Białej I Przegląd Malarstwa, Grafiki i Rzeźby o charakterze ogólnopolskim. ?Przegląd odbywa się rokrocznie, natomiast VI wystawa dotyczy tylko malarstwa, dla której przyjęto z czasem nazwę ?Bielskiej Jesieni?. Przez ?Bielską Jesień? przeszło wiele dzieł wybitnych i zasłużonych dla sztuki osobowości twórczych, jak W. Taranczewski, Cz. Rzepiński, L. Dołżycki, M. Wejman, K. Srzednicki, E. Geppert, S. Kryształowski, S. Dawicki, M. Malina, S. Gierowski, T. Dominik, J. Joniak i wielu innych. ( ?) W okresie kadencji K. Kopczyńskiego wystawy ogólnopolskie zyskują większą rangę (?). Społeczny wysiłek miejscowych plastyków Oddziału określa nie tylko ?Bielska Jesień?, ale także nieprzerwany ciąg wystaw plastycznych i okolicznościowych w ilości 18 rocznie?. W tym czasie nawiązano współpracę z Biurem Wystaw Artystycznych w Katowicach, która zaowocowała wystawami wielu wybitnych artystów spoza Bielska, jak również artystów z zagranicy.
W 1971r. z okazji Jubileuszu 25-lecia Oddziału została zorganizowana wystawa członków Oddziału, wydano wówczas obszerny katalog, do którego wstęp napisał St. Oczko, dane dotyczące środowiska opracował J. Wielicki. O indywidualnych osiągnięciach w środowisku bielskim świadczą uzyskane liczne nagrody międzynarodowe przez J. Zitzmanna, St. Kukulskiego, oraz nagrody ogólnokrajowe przez artystów takich jak: J. Pochopień, E. Bińczak, K. Wilczyński, Wł. Szostak, R. Sroczyński, Z. Zwolski, T. Bajwoluk, A. Biedrawa, I. Bieniek, A. Biłka, J. Leszczyński, J. Grabowski, K. Kopczyński, M. Lachur, A. Kuś, E. Biszorski, Z. Gacek, E. Wąsikiewicz-Wolnicka, K. Hoder.
W 1972r. Oddział ZPAP liczy 77 członków, grupę charakteryzuje wkład w rozwój szkolnictwa, przemysłu głównie włókienniczego, teatru i innych dziedzin życia społecznego.
W okresie 1975/76 zostaje powołany dyrektor Biura Wystaw Artystycznych w Bielsku, BWA działa w Pawilonie Wystaw.
W 1977r zostaje utworzony Okręg Bielski, którego pierwsze władze tworzyli prezes St. Kukulski, z-ca Z. Kudła, sekretarz Z. Januszewski. ZPAP otrzymał od władz miejskich budynek przy Pl. ZMW 27 (obecnie Rynek 27), w którym została utworzona galeria ART. Galeria ART. Początkowo miała za zadanie promowanie twórczości członków ZPAP, jej celem była również działalność handlowa w zakresie sprzedaży sztuki. Od 1979r. powstaje Salon Sztuki Współczesnej ART. Podobnie jak BWA Salon prezentuje wystawy co 2, 3 tygodnie. W Salonie m.in. prezentowali swoją twórczość Andrzej Gilman ? malarstwo, Grupa ?Beskid? ? malarstwo, Wł. Szostak ? malarstwo, Bronisław Krzysztof ? Rzeźba.
W 1980r. bielskie środowisko plastyczne obchodziło Jubileusz 35-lecia, z tej okazji zorganizowano wystawę prezentującą dorobek 10 lat. Do roku 1980 ?Bielska Jesień? nadal była kontynuowana przez ZPAP, ale w znacznej mierze BWA przejęło zadania w dziedzinie ekspozycji. Medal 35-lecia Zarząd Główny Polskich Artystów Plastyków przyznał bielskim artystom J. Szczerbie, St. Oczko.
Artyści Okręgu Bielskiego oraz pracownicy Teatru Polskiego w roku 1981 zorganizowali aukcję dzieł sztuki, z którego dochód przekazano na cele NSZZ Solidarność regionu bielsko bialskiego, komisarzem aukcji był J. Grabowski.
W marcu 1981r. ZPAP zorganizował w Salonie Sztuki ART wystawę pokonkursową ?Najlepszy zestaw prac malarskich, grafik i rysunków 1980 roku?. Laureatami zostali w dziedzinie malarstwa Alfred Biedrawa ? I nagrona, Elżbieta Bińczak-Hańderek ? II nagroda, Ewa Kadoch i Czesłąw Wieczorek ? dwie III nagrody. W dziedzinie grafika i rysunek Jadwiga Smykowska ? I nagroda, Kazimierz Wilczyński i Małgorzata Moral-Setkiewicz ? dwie II nagrody.
W 1981r. odbyła się również Wystawa Malarstwa ZPAP w Pawilonie Wystawowym BWA.
W tym samym roku odbyła się Ogólnopolska Wystawa Malarstwa ?Bielska Jesień ? 81? prezentowana w Pawilonie Wystawowym BWA i Galeri ART.
W 1992r. powstaje inicjatywa wystaw środowiskowych organizowanych przy współpracy Okręgu ZPAP oraz BWA Bielsko-Biała. W ramach tej imprezy powstały takie wystawy jak: ?Wiosna 93?, ?Letni Salon Sztuki? w 1995r., ?Zimowy Salon? w 2000r., ?Wystawa Sztuki? w 2002r., oraz w 2004r., ?Festiwal Sztuk Wizualnych? w 2007r. Od 1995r. cykl wystaw środowiskowych przyjął formułę konkursu. Wystawy mają formułę interdyscyplinarną, prezentują dokonania z zakresu malarstwa, grafiki, rysunku, rzeźby, ceramiki, tkaniny artystycznej, fotografii, instalacji a w 2007r. realizacje w przestrzeni publicznej miasta.
Od roku 1993 w Kalwarii Zebrzydowskiej odbyło się 14 plenerów, noszących nazwę Ogólnopolskich Spotkań w Kalwarii Zebrzydowskiej. Początki imprezy sięgają 1993 roku, kiedy to o raz pierwszy środowisko bielskich plastyków zorganizowało plener malarski. Z czasem zaczęto zapraszać plastyków z innych regionów kraju. Po kilku edycjach plener przekształcił się w imprezę teoretyczną z udziałem artystów, krytyków a także twórców z różnych dziedzin humanistyki (poetów, filozofów, teologów). Pierwszy plener organizował grafik Eugeniusz Delekta zaś komisarzem ogólnopolskich edycji był bielski artysta Piotr Czadankiewicz. Impreza odbywa się corocznie (z wyjątkiem trzech przerw). Na całość przedsięwzięcia składają się: tematyczne sesje, dyskusje panelowe oraz prezentacje dorobku uczestniczących w spotkaniach twórców i działania artystyczne. Program dopełniała możliwość zapoznania się z samym miejscem ? jednym z największych i najstarszych w kraju sanktuariów religijnych w kraju. W sytuacji ?multijęzyczności? współczesnych sztuk wizualnych przyjęto (rzadko realizowaną) zasadę zapraszania artystów z różnych środowisk. Kalwaria stała się więc swoistym miejscem konfrontowania postaw i bliższego poznawania się artystów reprezentujących różnorodne, czasem wręcz sprzeczne paradygmaty myślowe. W Kalwarii gościło wielu interesujących twórców (niektórzy wielokrotnie) m.in. Janusz Bałdyga, Grzegorz Bednarski, Bettina Bereś, Maciej Bieniasz, Tadeusz Boruta, Marek Chlanda, Izabella Gustowska, Elżbieta Jabłońska, Koji Kamoji, Piotr C.Kowalski, Wojciech Leder, Natalia LL, Andrzej Lachowicz, Leszek Lewandowski, Aldona Mickiewicz, Anna i Irena Nawrot, Zdzisław Nitka, Ryszard Otręba, Ewa Pełka, Krystyna Piotrowska, Józef Robakowski, Tadeusz M. Siara, Mikołaj Smoczyński, Tomasz Struk, Zbigniew Warpechowski oraz Sławomir Marzec, Jolanta Ciesielska, Krystyna Czerni, Jerzy Hanusek, Roman Lewandowski, Anna Markowska i Adam Sobota. Szeroko reprezentowane jest też bielskie środowisko plastyczne m.in. Jerzy Fober, Teresa Gołda-Sowicka, Krzysztof Kokoryn, Adam Molenda, Jadwiga Smykowska, Teresa Sztwiertnia, Paweł Warchoł, Ernest Zawada. Kalwaryjskie imprezy podsumowują regularnie wystawy organizowane w Galerii Środowisk Twórczych w Bielskim Centrum Kultury, w Muzeum Okręgowym w Bielsku-Białej oraz w Kalwarii Zebrzydowskiej oraz galerii Sektor I w Katowicach.
W 2001 roku Okręg Bielski ZPAP zorganizował wystawę ?Formaty? prezentującą bielskie środowisko plastyczne. Brało w niej udział ponad dwudziestu artystów z Podbeskidzia. Wystawa prezentowana była w Galerii Lufcik Domu Artysty Plastyka w Warszawie i Galerii ŚT w Bielsku-Białej. Równocześnie w Bielsku zrealizowano prezentację Okręgu Warszawskiego ZPAP zatytułowaną ?Zatrzymane w Błękicie?.
Do 2002 roku Okręg Bielski ZPAP patronował kilkudziesięciu wystawom organizowanym w działającej od 1995 roku Galerii Środowisk Twórczych w Bielsku-Białej.
W 2008 r. Okręg ZPAP podjął współpracę ze Stowarzyszeniem Artystycznym Formart, które otwarło galerię ?de facto?, która swą siedzibę ma w kamienicy przy ul. Rynek 27. Okręg i Stowarzyszenie utworzyło Centrum Integracji Środowisk Twórczych celem, którego jest promowanie artystów ZPAP, organizowanie wystaw, promowanie działań artystycznych. W galerii ?de facto? odbywają się cyklicznie wystawy nie tylko artystów będących członkami ZPAP, co stwarza szerokie i ciekawe spektrum.
W maju 2010r. przez nowy Zarząd Okręgu z inicjatywy prezes Renaty Szułczyńskiej powołana została galeria Okręgu Bielskiego. EXPE Galeria Eksperymentalna pierwszą wystawą ?Trzy Miejsca? zainaugurowała początek swojego istnienia. W wystawie brały udział trzy artystki Julita Malinowska, Renata Szułczyńska, Małgorzata Wielek-Mandrela. Prace prezentowane były w trzech miejscach galerii ?de facto?, EXPE Galerii Eksperymentalnej ? mieszczącej się w pomieszczeniach piwnicznych kamienicy Rynek 27, hotelu President. Kolejna wystawa odbyła się w czerwcu 2010r. była to autorska prezentacja twórczości Pauliny Poczętej cyklu prac ?Ja Jak To?. Latem 2010r. Zarząd Okręgu podjął decyzję o remoncie pomieszczenia na I piętrze dla celów Galerii Eksperymentalnej.
W maju 2013 r Zarząd Okręgu: Mirosław Mikuszewski (prezes), Krzysztof Gieleciak (wiceprezes), Joanna Żochowska (skarbnik), Janusz Gembalski (sekretarz), Wojciech Gołda (członek zarządu), podpisał notarialną umowę kupna kamienicy .od Zarządu Głównego.
Od lipca 2013 podpisaliśmy umowę na podnajem parteru naszej kamienicy ze Spółką z o.o. Bellski na okres 10 lat.
W czerwcu 2013 uzyskaliśmy dotację UM w wysokości 50.000 zł brutto)
Od września 2013 do marca 2014 został przeprowadzony całkowity remont elewacji.
Kwotę odzyskanego podatku VAT i nadwyżki czynszu ZO przeznaczył uchwałą na dalsze prace remontowe. Udało się udrożnić kanalizacje, uzupełnić instalację wod-kan w całym budynku , przygotować pomieszczenie kuchenne i łazienkę z WC na pierwszym piętrze.
ZO był współorganizatorem 3 Festiwalu Sztuk Wizualnych w BWA, Muzeum i Centrum Fotografii oraz wystaw w BCK organizowanych przez Piotra Czadankiewicza.
Od 2015 roku na 1 piętrze działa Galeria PPP (Plastycy Pierwszego Piętra ). W każdy pierwszy piątek miesiąca eksponowana jest nowa wystawa , głównie członków naszego okręgu. Do 2024 odbyło się ponad 100 wystaw i wernisaży.
W 2015 i w 2020 roku ZO zorganizował obchody 70- lecia i 75 lecia obecności ZPAP w Bielsku-Białej.
Obchodom towarzyszyły wystawy w BWA , Muzeum Historycznym i Galerii PPP.