Urodził się 23 października 1897 roku w Krakowie, zmarł 19 czerwca 1981 roku w Oświęcimiu.
Artysta malarz, więzień obozu KL Auschwitz nr 87112.
Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Malarstwa u prof.: Józefa Mehoffera i Stanisława
Dębickiego. W trakcie studiów, po wybuchu I wojny światowej, został wcielony do wojska austriackiego, gdzie
służył 5 lat (w tym 23 miesiące na froncie). Po zakończeniu wojny ponownie podjął studia w Akademii, uzyskując
dyplom w 1924 roku. Do czasu wybuch II wojny światowej pracował jako nauczyciel w gimnazjum w Jaśle,
cały czas malując i wystawiając. Tematami jego prac były przede wszystkim portrety, pejzaże, widoki
miast, martwe natury, akty kobiece, kompozycje symboliczne i alegoryczne. Były to najczęściej obrazy olejne
oraz rysunki węglem i tuszem.
1975, olej, dykta
zbiory prywatne
Z chwilą wybuchu II wojny światowej jego życie całkowicie się
zmieniło. Działał w tajnej organizacji podziemnej, przez którą
został skierowany do pracy na stanowisku kasjera w spółdzielni
handlowej, gdzie istniały szerokie możliwości nawiązania różnych
kontaktów. Został aresztowany we wrześniu 1942 roku w Jaśle
i osadzony w tarnowskim więzieniu, skąd 14 stycznia 1943 roku
przewieziono go do KL Auschwitz. Pracował w Häftlings-
-Bekleidungskammer (magazyny odzieży więźniarskiej) w małym
komandzie Malereikammer (malarnia), gdzie od 1944 roku pełnił
służbę vorarbeitera. Malował tam m.in. trójkąty więźniarskie, opaski
dla funkcyjnych, czerwone pasy na ubraniach cywilnych.
Utrzymywał kontakty z członkami obozowego ruchu oporu.
Na polecenie tej organizacji wykonał projekt przyszłego pomnika
upamiętniającego męczeństwo więźniów obozu KL
Auschwitz–Birkenau. Malował również nielegalne portrety kolegów
obozowych.
Pod koniec października 1944 roku przeniesiono go do
KL Sachsenhausen, gdzie otrzymał numer obozowy 115894.
W kwietniu 1945 roku został wyprowadzony z obozu i po 12-dniowym
marszu wyzwolony 3 maja 1945 roku przez armię amerykańską
w okolicy miejscowości Schwerin. Po oswobodzeniu przez rok
przebywał w Lubece, gdzie rysował architekturę tego miasta i po
raz pierwszy po wojnie wystawił swoje prace.
W 1946 roku wrócił do Krakowa, gdzie kontynuował działalność
artystyczną. W swoich pracach nawiązywał do przeżyć obozowych.
Powstał cykl rysunków Oświęcim, w którym artysta ukazuje
tragiczne wydarzenia w sposób bardziej symboliczny niż
dokumentalny, fragmentarycznie, lecz niezwykle trafnie ujmując
poszczególne sceny. Nie ma tutaj konkretnych twarzy czy
sylwetek, są tylko symbole: ręce, czapki, buty. Brandhuber tworzył
ten cykl przez pół roku, malując bez przerw, niemal nie
wychodząc z domu, przeżywając ten koszmar raz jeszcze.
Później wiele razy podejmował ten temat, tworząc około
80 obrazów i szkiców przedstawiających obozową gehennę. Prawdę
o Auschwitz J.A. Brandhuber utrwalał nie tylko pędzlem, ale
i piórem, pracując od 1947 roku na stanowisku kustosza w PMA-B
w Oświęcimiu. Przez długie lata zajmował się badanie
m i opracowywaniem historii obozu, mieszkając na tym terenie
aż do śmierci. Przez cały okres swojej pracy i po przejściu
na emeryturę był głęboko zaangażowany w działalność Muzeum.
Do końca swoich dni tworzył – malując kwiaty, akty kobiece oraz
portrety przyjaciół.